فلسفه در آئینه‌ء منطق به روایت بدایه الحکمه

Philosophy on the frame of Logic according to Bidayatul-Hikmah



نویسنده (ها) : علی‌ اصغر جعفری‌ولنی
ناشر : مدرسه‌عالی شهیدمطهری(ره)
تاریخ انتشار : آذر ۱۳۹۸
شابک : ۲- ۳۸- ۵۱۸۳- ۶۰۰- ۹۷۸
سال اولین نوبت : ۱۳۹۸
آخرین نوبت چاپ : ۱
تعداد صفحات : ۳۶۸
مرحله تولید : چاپ شده

تدوین کتب درسی متناسب با فهم طلاب و دانشجویان از ضروریات هر علمی است. علم منطق و فلسفه نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. در تدوین کتب درسی فلسفه باید به نقش ابزاری منطق و مراعات قواعد منطقی در تعلیم فلسفه توجه کرد و از آن بهره گرفت.

می‌توان گفت کتاب «بدایه الحکمه» مرحوم علامه طباطبایی، تنها کتابی است که هر دانشجو یا طلبه علاقمند به علوم عقلی با آن روبرو شده یا می‌شود. لذا همین امر، دلیل انتخاب ماست. این کتاب همانگونه که از نامش پیداست آغاز آشنایی با حکمت و فلسفه است درعین­اینکه دربرگیرنده یک دوره کامل مباحث فلسفه اسلامی می‌باشد. به علاوه مؤلف کتاب، ساختار آن را استدلالی تدوین کرده است، گرچه این ساختار در همه جای کتاب به وضوح مشخص نباشد؛ لذا در این مجموعه، به دنبال آن هستیم که یک دوره فلسفه اسلامی را با صورت کامل استدلالی آن بیان کنیم.

در شرح و ترجمه‌های این کتاب، به ساختار استدلالی حاکم بر کتاب، بطور جدی توجه نشده است. براین اساس در نخستین برخورد طالبان علوم عقلی با این کتاب، منطق کمک چندانی به تعلیم فلسفه در این باب نمی کند؛ چراکه نه استاد چندان از ساختار منطقی بهره می‌گیرد و نه تبعا و طبعا دانشجو از این نخستین مواجهه طرفی می‌بندد. ازاینرو، با توجه به نقش ابزاری و مهارتی منطق در فهم بهتر فلسفه، «فلسفه در آئینه منطق به روایت بدایه الحکمه» در تلاش است تا با آشکارساختن ساختار منطقی این کتاب، کمکی به انتقال بهتر، مفیدتر و جذابتر مباحث فلسفی بنماید؛ لذا مخاطب این مجموعه هم اساتید فلسفه می‌باشند وهم دانشجویان وطلاب.

برای تحقق این هدف، ضمن آوردن متن کامل کتاب بدایه، آن را براساس اینکه هر بخش از چه مطالبی بحث می­کند، با عناوین فرعی جداسازی کرده­ایم، تا خواننده بتواند بهتر با اجزای گوناگون متن همراهی کند. همچنین در فرآیند بیان استدلالهای مختلف اخذشده در هر قسمت، نوع هر استدلال (مباشر یا غیرمباشر، و یا انواع هریک مانند عکس مستوی، عکس نقیض و اشکال اقترانی و استثائی) یادآوری شده است تا در تطبیق با متن، فهم عمیقتر مورد انتظار حاصل شود. علاوه براین، حضور کم­رنگ­تر تعریف و تقسیم نیز به عنوان بخش تصوری منطق، در این مجموعه به چشم می خورد.