مسئولیت مدنی ناشی از خطای الگوریتم در پلتفرم‌های توصیه محتوا

شماره مجلد: ۴ | دوره ۲، شماره ۸ – زمستان ۱۴۰۴          صفحه: ۵۰ – ۲۷

نویسنده: سید علی میرلوحی

 مرتضی چیت‌سازیان

 

چکیده:

گسترش روزافزون پلتفرم‌های دیجیتال، الگوریتم‌های توصیه محتوا را به بازیگران اصلی در شکل‌دهی به تجربیات آنلاین کاربران تبدیل کرده است. این الگوریتم‌ها با هدایت هدفمند کاربران به سوی محتواهای خاص، می‌توانند موجب ورود آسیب‌های مادی، معنوی و جسمی شوند. مسئله اصلی این پژوهش، تبیین مبنای مسئولیت مدنی و تعیین شخص مسئول در فرض ورود ضرر به کاربر در اثر توصیه محتوای آسیب‌زا توسط الگوریتم است. این مقاله با روشی توصیفی-تحلیلی و با تکیه‌بر منابع فقهی و حقوقی استدلال می‌کند که پلتفرم‌ها به دلیل نقش فعال و ویرایشگرانه الگوریتم‌هایشان، از جایگاه «واسط بی‌طرف» خارج شده و در جایگاه «سبب» ورود ضرر قرار می‌گیرند. فرضیه اصلی آن است که قاعده فقهی «تسبیب» به عنوان سبب اقوی، مناسب‌ترین مبنا برای اثبات مسئولیت مدنی مالک پلتفرم است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که مسئولیت اصلی متوجه مالک پلتفرم است که از این فناوری منتفع شده و کنترل آن را در دست دارد. در نهایت، پیشنهادهای تقنینی و اجرایی برای شفاف‌سازی مسئولیت پلتفرم‌ها و حفاظت از حقوق کاربران ارائه می‌گردد.

کلمات کلیدی : مسئولیت مدنی، الگوریتم توصیه محتوا، هوش مصنوعی، قواعد فقهی، حفاظت از حقوق کاربران.