مقایسه ﻋﻘﺪ رهن ﺑﺎ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﻖ اﺳﺘﺮداد ﺑﺎ روﻳﻜﺮد رویه قضایی

شماره مجلد: ۴ | دوره ۱، شماره ۴ – زمستان ۱۴۰۳          صفحه: ۷۱ – ۵۳

نویسنده: غلامعلی صدقی

             سید محمد موسوی بجنوردی

 

چکیده:

ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﻖ اﺳﺘﺮداد، ﻫﺮ ﻋﻘﺪ تملیکی و ﻣﻌﻮض اﺳﺖ ﻛﻪ در آن اﻧﺘﻘﺎل دﻫﻨﺪه ﺣﻖ دارد ﺑﺎ رد عوضی ﻛﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﻛﺮده اﺳﺖ ﻣﻠﻚ ﺗﻤﻠﻴﻚ ﺷﺪه را اﺳﺘﺮداد کند. از ﻣﻨﻈﺮ ﻗﺎﻧﻮن ﺛﺒﺖ، ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺑﺎ ﺣﻖ اﺳﺘﺮداد ترکیبی از ﻋﻘﺪ ﻗﺮض و رﻫﻦ اﺳﺖ. با وﺟﻮد اﻳﻦ، ﺑﻴﻦ ﻣﻌﺎﻣﻼت ﺑﺎ ﺣﻖ اﺳﺘﺮداد ﺑﺎ رﻫﻦ تفاوت‌هایی وﺟﻮد دارد، از ﺟﻤﻠﻪ اﻳﻨﻜﻪ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻣﻮرد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﺎ ﺣﻖ اﺳﺘﺮداد ﺑﻪ اﻧﺘﻘﺎل ﮔﻴﺮﻧﺪه اﺧﺘﺼﺎص دارد، اﻣﺎ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﻋﻴﻦ ﻣﺮﻫﻮﻧﻪ ﺑﻪ راﻫﻦ اﺧﺘﺼﺎص می‌یابد. با ﻋﻨﺎﻳﺖ ﺑﻪ م. ۳۴ ق.ث. و رویه قضایی منافع اﺧﺘﺼﺎص ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪار دارد و اﻳﻦ اﺛﺮ ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﻣﻘﺮرات شرعی ﻫﻤﺎن ﺳﻮد بدهی اﺳﺖ. با وﺟﻮد اﻳﻦ، اﮔﺮ ﻣﻨﺎﻓﻊ را ﻣﺘﻌﻠﻖ ﺑﻪ ﺧﺮﻳﺪار ﻧﺪاﻧﻴﻢ، ﺑﺎ ﺗﻮﺟﻪ ﺑﻪ ﺗﻮرم و ﻛﺴﺮ ارزش ﭘﻮل، ﻋﺪاﻟﺖ معاوضی در ﻣﻮرد وی ﻧﺎدﻳﺪه ﮔﺮﻓﺘﻪ می‌شود. از اﻳﻦرو، ﺗﻌﻠﻖ ﻣﻨﺎﻓﻊ ﺑﻪ وی در ﻗﺎﻟﺐ ﺗﻬﺎﺗﺮ و ﺗﺤﻘﻖ ﺗﻌﺎدل نسبی ﻣﻮﺟﻪ می‌نماید.

کلمات کلیدی : ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﺑﺎﺣﻖ اﺳﺘﺮداد، رﻫﻦ، بیع ﺷﺮط، ﻗﺮض، مالکیت عین و ﻣﻨﺎﻓﻊ.

دانلود فایل